Handel in e-mailadressen onmogelijk gemaakt

Door: Jasper Houtman

Vrijdag, 31 Oktober 2003

Een aanscherping van de nieuwe Telecommunicatiewet maakt de handel in e-mailadressen onmogelijk. De verzender van reclame dient nu aan te tonen dat hij daarvoor toestemming heeft van de ontvanger. De opstellers van de gedragscode voor e-mailmarketing zijn er echter nog niet over uit wat de definitie van toestemming moet worden.

De Tweede Kamer bepaalde deze week dat het nu nog toegestane principe van opt-out voor e-mailreclame in Nederland omgezet wordt in opt-in. Het betrof een formele bekrachtiging van een Europese richtlijn die uitgaat van opt-in en die nu in de nieuwe Telecommunicatiewet is opgenomen.

Onduidelijk was echter bij wie de bewijsplicht ligt voor het aantonen dat er inderdaad sprake is van een opt-in adres. Die vraag was relevant voor de partijen die handelen in e-mailadressen. Wanneer alleen de toestemming geldt die is afgegeven aan het bedrijf waaraan het e-mailadres is verstrekt betekent dit het einde van handel in e-mailadressen.

PvdA-Kamerlid Martijn van Dam vroeg minister Brinkhorst al eerder om daarover duidelijkheid te verstrekken. De minister liet in zijn antwoord weinig ruimte voor twijfel dat alleen de toestemming geldig was die verstrekt is aan het bedrijf waaraan het e-mailadres is verstrekt, deze mag het adres volgens de minister niet zomaar doorverkopen (verhuren).

De kwestie van wederverkoop leidde ook tot een hoogoplopende ruzie binnen het overleg over een gedragscode voor e-mailmarketing. Daarin hebben zitting dm-organisatie DDMA, Thuiswinkel.org (verkoop op afstand), de Consumentenbond, NLIP (providers) en EMMA-nl (e-mailmarketeers). De DDMA wilde wederverkoop wel mogelijk maken en raakte daarover in conflict met de andere partijen. In reactie daarop stapte de DDMA uit het overleg, maar keerde na enkele weken weer terug aan de onderhandelingstafel.

Deze week ging de deur definitief in het slot voor wederverkoop. De Kamer stemde in met een amendement van Van Dam waarin bepaald werd dat het bedrijf dat reclame verstuurt naar een e-mailadres, moet aantonen dat het daarvoor de toestemming heeft van de eigenaar van het e-mailadres. In concreto: Bedrijf B mag niet meer mailen naar opt-in adressen die het huurt van bedrijf A.

De opstellers van de gedragscode voor e-mailmarketing blijken echter nog te aarzelen met het doorhakken van de knoop. “Er is met de nieuwe regels nog ruimte voor interpretatie”, zegt woordvoerster Marjolijn Durinck van ECP.nl, dat als voorzitter fungeert voor het overleg over de e-mailgedragscode.

“Duidelijk is dat een bedrijf toestemming nodig heeft om te mailen. Maar bij het verzamelen van opt-in adressen is het de vraag of je de internetter de keuze moet laten om aan te geven van welke bedrijven hij e-mailreclame wil ontvangen, of dat de omschrijving van een branche voldoende is.”

Durinck noemt als (fictief) voorbeeld een brancheorganisatie die via zijn site e-mailadressen verzamelt en daarbij de vraag stelt of leden van de brancheorganisatie de eigenaar van het e-mailadres ook mogen benaderen. Dit lijkt duidelijk een agendapunt van de DDMA, maar - zo valt te beluisteren uit de woorden van Durinck - een dergelijk uitgangspunt zal op minder steun van de Consumentenbond kunnen rekenen. “Eind van het jaar hopen de betrokken partijen bij het overleg het eens te zijn over een code”, zegt Durinck.

Mocht dit niet lukken dan lijkt het erop dat de rechter uitkomst zal brengen, op het moment dat consumenten rechtszaken aanspannen omdat ze vinden dat hun e-mailadres in verkeerde handen is terecht gekomen. Tijdens de in september gehouden Tweede Nationale E-mailmarketing Conferentie sprak internetadvocaat Christiaan Alberdingk Thijm al de verwachting uit dat de onduidelijkheden zouden leiden tot rechtszaken. Hij moedigde de e-mailmarketeers aan om de grenzen van de wet op te zoeken.

Dit lijkt me inderdaad een leuke case. En in dat verlangde - mag ik als VVD afd. Zevenaar e-mail adressen doorgeven aan de landelijke of provinciale VVD organisatie(s)?
Nou ja, als afdeling doen wij dat niet. Wij hebben één e-mail adres dat via een (gemodereerde) e-maillijst alle leden kan bereiken of een e-mail adres per “doelgroep” (fractie, bestuur, etc).

Aan de anderekant moeten we ook niet al spastisch doen - toch?
Mag je dan niets meer?

En zal dit SPAM en aanverwante digitale onzin en ongein stoppen?

Nee, ik denk van niet. Zolang mensen creatief zijn komt men met creatieve ‘oplossingen’ of gaat men e-mailen vanuit een land waar deze regels niet of minder sterk gelden. En probeer zo’n buitenlandse organistatie maar aan te pakken. Voor je het weet vecht je tegen windmolens.

Ben ik dan blij met SPAM? Grr… Nee. Ik krijg er veel te veel. Probeer het behoorlijk in te dammen door mijn mail-server goed dicht te houden en gebruik te maken van de vele “zwartelijsten” (RBL’s voor de kenners) met ip-adresen en afzender adressen en deze toegang te weigeren. En dat helpt erg goed. En dan komen er nog zo’n 10 a 20 per dag door, wel worden er enkele honderden per dag de toegang tot mijn e-mail systeem geweigerd. Het blijft wel vechten tegen de bierkaai die soms wel windmolens lijken.

Maar ik betwijfel of het gevecht tegen SPAM ooit gewonnen kan worden.

Net dit berichtje achter gelaten opde site van Martijn van Dam:

Beste Martijn,

Leuk artikel op Emerce.nl (http://emerce.nl/archives/nieuws/Media_Marketing/15375.html) over de verkoop van E-Mail adressen.
Het leuke stuk zit het in het gebruik van E-Mail adressen door leden van een branche organistie welke eigendom zijn van deze branche organistie.

Hoe ver gaat dit? Geldt dit ook voor vak(bonds)organisties, en ja politieke organisaties?

Je kunt deze parallel namelijk ook doortrekken naar de politiek. Mag ik als lokale afdeling van een landelijk partij gebruik maken van e-mail adressen van de landelijke organisatie en andersom? Mag ik onze afdelings leden-email-lijst of sympatisanten-lijst beschikbaar stellen aan de provinciale of landelijke kaderorganisaties?

Mag een gemeente de adressen van haar raadsleden verstrekken?

Ik vraag me af wat de impact van deze wet zal zijn voor organisaties die met valide argumenten deze lijsten delen voor goed te verdedigen doelen - laat daar geen misverstand over bestaan.

Groeten,
Renee Teunissen

http://reneeteunissen.nl/

Ter info, zie ook:
Emerce - Handel in e-mailadressen onmogelijk gemaakt -http://emerce.nl/archives/nieuws/Media_Marketing/15375.html