MAILKRANT DECEMBER
ZEVENAAR-OOST

December 2005, nummer 5

Bart van de Wouw, projectleider

Het zal u niet ontgaan zijn dat er in november van dit jaar geen Mailbrief is verschenen. De reden hiervoor lag in het feit dat Nicole van der Velden, van de afdeling Communicatie en Juridische Zaken, door ziekte afwezig was en de overige leden van het projectteam hun handen vol hadden aan het project programma. Ons excuus hiervoor.

Nadat de gemeenteraad een keuze had gemaakt voor een verdere uitwerking van de planvisie van het bureau Palmboom van den Bout en HNS, is het projectteam met veel enthousiasme gestart met het opstellen van het project programma. Het project programma zal op 21 december a.s. worden vastgesteld. Dit project programma zorgt samen met de eerder gemaakte keuze voor de planvisie het fundament voor de verdere planvoorbereiding.

Op basis van dit fundament wordt gestart met het opstellen van het stedenbouwkundig plan en het bestemmingsplan. Gelijktijdig met het opstellen van bovengenoemde plannen wordt voor het totale project Zevenaar-Oost een Milieu Effect Rapportage opgesteld. Bestemmingsplan en MER gaan gelijktijdig de procedure in. Dit zorgt voor duidelijkheid bij de inwoners van Zevenaar en bespaart veel proceduretijd. Een flinke klus om dit te klaren maar door de inzet van het projectteam gaan we er vanuit dat we medio 2006 deze planvoorbereiding af kunnen ronden, zoals ook de planning aangeeft.

Voor de naamgeving van het woongebied Zevenaar-Oost is een commissie in het leven geroepen. Deze is vooraf geïnformeerd over alle ingezonden namen en is eind november van dit jaar bij elkaar gekomen om een voorstel van de naam uit te brengen. De naam zal op 21 december 2005 aan de gemeenteraad worden voorgelegd.

Het projectteam wenst u prettige Kerstdagen toe en een goed en vooral gezond 2006!

Liesbeth van de Weerdhof, stedenbouwkundige

Op 26 oktober 2005 heeft de Raad een keuze gemaakt voor één van de visies. Tot vlak voor de vergadering werden “weddenschappen” afgesloten welk plan het zou worden. Duidelijk was wel dat het tussen de plannen van Palmboom van de Bout / HNS en Krier&Kohl ging. Het bijwonen van de raadsvergadering was dan ook een enerverende ervaring, te meer omdat dit toch een bijzondere werkwijze is. Het duale stelsel werd nu echt toegepast op een belangrijke beslissing voor de ontwikkeling van de stad. Opvallend was de inhoudelijke sterk beargumenteerde onderbouwing van de meeste fracties, waardoor voor mij duidelijk werd hoezeer ook de raad zich verdiept heeft in de verschillende plannen. Uiteindelijk werd het plan van Palmboom van de Bout en HNS door een overtuigende meerderheid gekozen. Een beslissing die ik persoonlijk als bijzonder prettig ervaar. Naar mijn mening biedt dit plan uitstekende mogelijkheden om een onderscheidend en kwalitatief hoogwaardig plan te realiseren en biedt het concept voldoende flexibiliteit om in te kunnen spelen op wensen uit de samenleving.

De volgende stap die nu gezet gaat worden is de vaststelling van het projectprogramma. Een document waar de randvoorwaarden, ambities en eisen voor de verdere uitwerkingen van het stedenbouwkundig plan zijn opgenomen. De discussies die gevoerd zijn in de raad over de verschillende visies hebben zeker bijgedragen tot een verdere verfijning van dit projectprogramma. Zo is door deze discussie bijvoorbeeld duidelijk geworden dat gehecht wordt aan het concentreren van de wijkvoorzieningen, een groene presentatie met hoogwaardige bedrijven naar de snelweg of het realiseren van een goed transferium. Op 21 december stelt u dus het kader vast voor het maken van het stedenbouwkundig plan. Palmboom van de Bout en HNS Landschapsarchitecten kunnen dan beginnen aan het ontwerpen van het stedenbouwkundig plan.

Dick Molema, groen

Herkenning van het landschap door vegetatie
Beplanting kan in grote mate bijdrage aan de identiteit van een gebied. Denk bijvoorbeeld aan de maasheggen in de omgeving van Cuijk of de houtwallen in de achterhoek. Bij de keuze van de beplanting ging men destijds na welke bomen en struiken op de aanwezige grond wilde groeien en welk doel men had met het aanbrengen van de beplanting.
Meidoorn en sleedoorn bijvoorbeeld groeien uitstekend op de kleigrond en kunnen tegen hoog water. Door de dichte doornachtige begroeiing te snoeien en te vlechten ontstond er een ondoordringbare groene barrière die het vee tegen hield. Op de zandgronden gebruikte men houtwallen bestaande uit eik, lijsterbes, vuilboom om het vee te keren en hout te oogsten. Beplanting geeft sfeer en identiteit aan het gebied.
Nog geen 20 jaar geleden bepaalde populieren het beeld in Zevenaar. Vooral het komlandschap zoals het Broek en het gebied ten noorden van de Sleeg kenmerkte zich door populieren. De laatste jaren echter is het aandeel populieren sterk afgenomen, omdat gekozen wordt voor langzaam groeiende soorten. Populieren echter groeien goed op de klei, ze groeien snel en bereiken een hoogte van zeker 25 meter in een open gebied en bepalen daarmee de karakteristiek van het gebied. De populieren langs De Sleeg zijn daarvan het voorbeeld. Naast klei komt in het gebied van Zevenaar-Oost komen ook zandgronden voor. Dit zijn de delen van de oeverwal. De lichte grond is uitstekend voor berken, lijsterbessen beuken e.d. Met beplanting kun je dus beeldend maken met welke grond je te maken hebt en daarmee zeg je indirect iets over het ontstaan van het gebied. Die herkenning draagt bij aan de identiteit van het gebied. Het is een uitdaging voor de ontwikkeling van Zevenaar-Oost om in het stedenbouwkundig ontwerp de verschillen in grondslag herkenbaar te houden door o.a. de beplantingskeuze.

Hans van Leur, verkeer

De activiteiten voor het onderdeel Verkeer zijn deze maand beperkt gebleven. Natuurlijk moest de keuze van de raad voor het plan Palmboom van de Bout en HNS even vertaald worden in het hoofdstuk Verkeer van het Projectprogramma, maar dit was relatief eenvoudig en liftte dit met de algemene werkzaamheden mee. Dit gold ook voor de inbreng in de Startnotitie MER.
Wel is in de afgelopen maand nog een eventuele nieuwe verzorgingsplaats langs de A12 op zijn realiteitswaarde bezien. In het verleden is er immers sprake van geweest van een mogelijke toekomstige verplaatsing van de verzorgingsplaats Oud-Broeken in verband met de aanleg van het knooppunt A15/A12. Deze zou dan ergens tussen de A15 en A18 gesitueerd moeten worden, waarbij het gedeelte tussen de spoorlijn en knooppunt Oud-Dijk het meest nadrukkelijk in beeld kwam. Daarmee zou deze verzorgingsplaats het plangebied van Zevenaar-Oost raken.
Navraag bij Rijkswaterstaat leert echter dat dit op dit moment voor hen geen planonderdeel is; daarvoor ligt een reconstructie van de A12 te ver in de toekomst. De provincie gaat er van uit dat bij een aanleg van de A15 de verzorgingsplaats Oud-Broeken kan worden gehandhaafd op de bestaande locatie, waarmee een verplaatsing overbodig wordt.

Dag Spee, energie

Voor Zevenaar-Oost is natuurlijk energie een belangrijk vraagstuk. Het plangebied ligt nog helemaal open, en het is natuurlijk één van de primaire vraagstukken hoe we daar een goede energievoorziening creëren. G3 adviesbureau heeft in het kader van het klimaatbeleidsplan van de gemeente Zevenaar opdracht gekregen om een energievisie voor Zevenaar-Oost op te stellen. Hierin wordt met name gekeken hoe in de toekomst op een duurzame wijze de energievoorziening in Zevenaar-Oost kan worden gerealiseerd. Hiervoor worden diverse opties naast elkaar gezet en zal er een afweging plaatsvinden over het ambitieniveau waar het projectprogramma op in gaat steken. Enkele voorbeelden die worden voorgedragen zijn het toepassen van warmtepompen en het gebruik van zonne-boilers voor de warmtevraag van de woningen. Op het bedrijventerrein kan worden gedacht aan collectieve systemen. In de volgende mailkrant zal een korte uitleg worden gegeven over de mogelijk toe te passen technieken en de keuze criteria die worden meegenomen.

Waarom bijvoorbeeld een warmtepomp?
Beschikbaarheid van aardgas of warmte vinden we vanzelfsprekend. Maar we staan er meestal niet bij stil dat omzetting van aardgas in warmte gepaard gaat met blijvende schade aan ons leefmilieu. Bij de verbranding van deze brandstoffen komen schadelijke gassen vrij. Eén daarvan is het broeikasgas CO2 dat bij doorgroeiende uitstoot zelfs tot een verandering van ons klimaat kan leiden. Vrijkomende stikstofoxiden veroorzaken zure regen. Daarnaast zal aardgas op lange termijn opraken. De warmtepomp maakt gebruik van warmtebronnen die niet direct bruikbaar zijn zoals buitenlucht, oppervlaktewater, grondwater of afvalwarmte. Hierdoor wordt het gebruik van fossiele brandstoffen aanzienlijk beperkt, omdat de warmtepomp met behulp van een kleine hoeveelheid aandrijfenergie een grotere hoeveelheid bruikbare warmte maakt. De warmtebronnen blijven bovendien altijd beschikbaar en zijn in praktisch eindeloze hoeveelheden beschikbaar, omdat energie nooit verloren gaat. Tevens moet er rekening gehouden worden met het feit dat de totale energievraag binnen een huishouden voor het grootste gedeelte bestaat uit warmte.

Om inzicht te geven in wat een warmtepomp nu precies inhoud, en hoe de werking van meerdere energiezuinige en duurzame systemen in elkaar zit, is onderstaand figuur ter verduidelijking opgenomen.

Tanja Koenen, milieu

Zoals toegezegd in de vorige Mailbrief zouden we dit keer verslag doen van de resultaten van het onderzoek naar de luchtkwaliteit. In de nabijheid van wegen kan sprake zijn van lokale luchtverontreiniging. Deze luchtverontreiniging kan negatieve effecten op de gezondheid hebben. Als gevolg van strengere Europese regelgeving is op 10 augustus 2005 het nieuwe Besluit luchtkwaliteit 2005 en de Meetregeling luchtkwaliteit 2005 in werking getreden. Deze nieuwe regelgeving maakt het mogelijk de concentratie fijn stof te corrigeren voor zeezout.

Bij het opstellen van ruimtelijke plannen moeten de grenswaarden van het Besluit luchtkwaliteit in acht genomen worden. Volgens het besluit dient eerst te worden nagegaan of de luchtkwaliteit door de extra verkeersstromen of door wijzigingen in de bestaande verkeersstructuur negatief wordt beïnvloed en daardoor grenswaarden worden overschreden. In de tweede plaats dient in beeld te worden gebracht wat de luchtkwaliteit is ter plaatse van de woningbouwontwikkeling als gevolg van de nabijgelegen wegen. Plannen kunnen alleen doorgaan als de concentratie in de buitenlucht van de desbetreffende stof per saldo verbetert of ten minste gelijk blijft. Daarnaast kan bij een beperkte toename van de concentratie van de desbetreffende stof, een plan doorgaan door een samenhangende maatregel of een door het plan optredend effect en hierdoor de luchtkwaliteit per saldo verbetert, zogenaamde saldobenadering. De saldobenadering wordt uitgewerkt in een ministeriële regeling. Deze regeling wordt aan het eind van het jaar verwacht.

Reeds in een vroeg stadium van de planontwikkeling is derhalve besloten opdracht te geven voor het uitvoeren van een risicoanalyse luchtkwaliteit voor het plan Zevenaar-Oost. Op basis van de gegevens uit onze regionale Verkeersmilieukaart is met de landelijke rekenmethodiek CAR II-programma onderzoek gedaan naar de gevolgen van de voorgenomen ontwikkeling op de luchtkwaliteit in de omgeving. Hierbij is gekeken naar de extra verkeerstoename als gevolg van de ontwikkeling van het industrieterrein en de woningbouwlocatie op de ontsluitende wegen. Daarnaast is een drietal varianten doorgerekend waarbij de effecten van de nieuw aan te leggen rondweg op de luchtkwaliteit binnen de kern Zevenaar zijn berekend. Er zijn verschillende scenario’s doorgerekend om de effecten van de verkeersafwikkeling in beeld te brengen. Gezocht is naar een wijze van afwikkeling van verkeer die op (delen van) de Zevenaarse infrastructuur een verbetering geeft. De rondweg met aansluiting A12 (variant 2a) geeft de ter plaatse van de Doesburgseweg de grootste verbetering ervan uitgaande dat twee aansluitingen op de A12 noodzakelijk blijven. De capaciteit van de Grietse poort is nu al te klein om de doorstroming op de A12 te garanderen.

De bouw van de woningen en het bedrijventerrein in het plan Zevenaar-Oost leidt tot een verslechtering van de luchtkwaliteit en levert een eigen bijdrage aan de overschrijding van de etmaalgemiddelde grenswaarde voor fijn stof op een aantal plaatsen langs bestaande en nieuwe infrastructuur. Op deze plaatsen bevinden zich echter geen woningen. De aanleg van de nieuwe rondweg heeft echter ook een positief effect op de luchtkwaliteit nabij bestaande wegen dat de nadelige beïnvloeding op de luchtkwaliteit van het plan deels compenseert. Door het toepassen van de zogenaamde saldobenadering en aanvullende maatregelen verwachten we realisatie van het plan mogelijk te maken.

Luchtverontreiniging heeft invloed op de gezondheid van de bewoners. De verwachting is dat de luchtkwaliteit in Nederland in de loop van de tijd door het ingezette en verwachte beleid nog zal verbeteren. Voor veel plannen blijft de overschrijding van de etmaalgemiddelde grenswaarde fijn stof (voor een groot deel door een hoge achtergrondconcentratie) een probleem. Om de kans van slagen van het plan te vergroten zou in de motivering van het besluit bij het bestemmingsplan alles opgenomen moeten worden wat is gedaan, zodat duidelijk is dat luchtkwaliteit zeer serieus is meegenomen in het proces en waarom bepaalde keuzes zijn gemaakt. Het moment van opstellen van de rapportage, de rapportage zelf en de afweging tussen de varianten maken hiervan deel uit.

Het beleid en de regelgeving inzake luchtkwaliteit staan momenteel nog steeds ter discussie. In den lande wordt druk gezocht naar oplossingen en maatregelen om knelpunten m.b.t. luchtkwaliteit op te lossen. Het beleid is dus nog niet uitgekristalliseerd. Met Prinsjesdag zijn door het rijk middelen vrijgemaakt om extra maatregelen te treffen om de luchtkwaliteit te verbeteren.

Belangrijk is dat op lokaal niveau in ieder geval zoveel mogelijk maatregelen worden genomen die de luchtkwaliteit positief beïnvloeden. Te denken valt dan ook aan maatregelen met betrekking tot verkeer en energie. In het Projectprogramma is dan ook voor luchtkwaliteit de doelstelling geformuleerd dat in het jaar 2010 / 2015 binnen het plangebied wordt voldaan aan de normen van het Besluit luchtkwaliteit en dat daarnaast door allerlei activiteiten het (vracht) autoverkeer ten gevolge van de ontwikkeling binnen aanvaardbare grenzen is gebleven en dat het gebruik van milieuvriendelijke vervoersalternatieven, zoals fiets en openbaar vervoer, wordt gestimuleerd.

Voor nadere informatie over Zevenaar-Oost kunt u terecht bij Bart van de Wouw, projectleider: tel. 0316-595571